Maria Montessori

Nasze działania dydaktyczno-wychowawcze wzbogacamy o elementy pedagogiki Marii Montessori, której życie i działalność pedagogiczna wyróżnia się spośród wielu koncepcji pracy z małym dzieckiem. Maria Montessori (1870-1952) z pochodzenia była Włoszką, pierwszą kobietą, która we Włoszech studiowała medycynę. Z czasem zrezygnowała jednak z wykonywania zawodu lekarza, aby całkowicie poświęcić się udoskonaleniu i propagowaniu opracowanej przez siebie koncepcji pedagogicznej. Pedagogika montessoriańska do dziś ma wielu zwolenników wśród wybitnych pedagogów i jest popularna na całym świecie.

Maria Montessori posiadała niezwykłą umiejętność obserwowania. I tak obserwując 3-letnią dziewczynkę, która bawiła się zestawem walców, zauważyła, że dziecko pracowało długo i w głębokim skupieniu, nie reagując nawet na dość silnie rozpraszające bodźce z otoczenia. Po zakończeniu pracy na twarzy dziewczynki pojawiła się radość i odprężenie.

Opierając się na tejże i innych obserwacjach M.Montessori odkryła głęboką zdolność dzieci do koncentracji, którą nazwała "polaryzacją uwagi". Porównywała to zjawisko z procesem krystalizowania się kryształu. To tak jakby w roztworze nasyconym wytworzył się punkt krystaliczny, wokół której zbiera się nieuporządkowana masa, aby przeobrazić się z czasem we wspaniały kryształ. M.Montessori poprzez badania empiryczne starała się odnaleźć różnorodne środki dydaktyczno-wychowawcze, które miały za zadanie wywoływać ową koncentrację uwagi dziecka. W ten sposób powstała metoda a potem pedagogika montessoriańska.

Zdaniem M.Montessori "polaryzację uwagi" można osiągnąć poprzez umiejętne przygotowanie otoczenia i odpowiednią postawę nauczyciela.

Podstawą dobrze przygotowanego otoczenia jest tzw. "materiał rozwojowy" - czyli środki dydaktyczno-wychowawcze, które mają służyć dzieciom do samodzielnego uczenia się. W przygotowaniu odpowiednich środków dydaktyczno-wychowawczych oprócz estetyki, respektowania zasady stopniowania trudności, wielozmysłowości ważne jest to, aby ich konstrukcja umożliwiała dziecku samokontrolę błędów. Daje to dziecku szansę na samodzielną, bez interwencji osób dorosłych, korektę popełnionego błędu, pozwala na zdobywanie nowych doświadczeń poprzez poszukiwanie odpowiedniego rozwiązania. To sprawia, że dzieci przyjmują błąd jako informację, a nie coś, czego powinno się za wszelką cenę unikać. W placówkach M.Montessori pomoce dydaktyczne są tak ułożone, aby stanowiły logicznie powiązane ze sobą zestawy, od prostych do coraz bardziej skomplikowanych. Dziecko samodzielnie wybiera pomoc i pracuje z nią tak długo jak ma na to ochotę i w miejscu, które samo sobie wybrało. Materiał dydaktyczny jest tak wyeksponowany, aby wabić, zachęcać i skłaniać do aktywności, ale również absorbować dziecko przez dłuższy czas. Każdy zestaw materiałów występuje w sali tylko w jednym egzemplarzu. Ma to duże znaczenie wychowawcze, gdyż uczy dokonywania wyborów, respektowania potrzeb innych osób, wyrabia cierpliwość w oczekiwaniu na materiał. Dzięki temu, że materiał dydaktyczny jest zróżnicowany a zarazem uporządkowany od łatwiejszego do trudniejszego, od prostego do złożonego, od konkretnego do abstrakcyjnego dziecko może wybrać i zająć się takimi środkami dydaktycznymi, które są zgodne z jego możliwościami, zainteresowaniami i aktualną "fazą rozwoju dziecka".

"Materiał rozwojowy" spełnia bardzo ważną funkcję, ale nie mógłby on wystarczająco wspierać rozwoju dziecka, gdyby nie odpowiednia postawa nauczyciela. W pedagogice M.Montessori jest on przede wszystkim pełnym miłości obserwatorem dziecka, zawsze gotowym do pomocy. Jednak owa pomoc nauczyciela musi być zawsze głęboko przemyślana. Ważne jest, aby nauczyciel powstrzymywał się od zbytniej ingerencji. Ma on prezentować dziecku materiał dydaktyczny, pokazywać jak poprawnie się nim posługiwać, a gdy dziecko samo zaczyna pracować z danym materiałem powinien się wycofać ograniczając się do obserwacji, by na prośbę dziecka wesprzeć go informacją czy pomocą. Może on używać pochwał i innych wzmocnień, jednakże powinien być ostrożny w ocenach odnoszących się do pracy dziecka. "Pomóż mi to zrobić samodzielnie" to podstawowa zasada tej koncepcji pedagogicznej. M.Montessori zachęca również do uczenia dzieci samodzielności i niezależności poprzez opanowanie umiejętności praktycznych takich jak: ubieranie, rozbieranie, nakrywanie do stołu, troska o otoczenie.

W Domowym Przedszkolu Twórczości „Fantazja” pragniemy zastosować pewne elementy tejże koncepcji pedagogicznej.

1. Wszystkie środki dydaktyczne, zabawki, materiały plastyczne są w zasięgu wzroku i ręki dziecka. Dziecko samo może sięgnąć po interesującą go pomoc czy zabawkę.

2. Zastosowanie dywaników - dziecko wyznacza "swoją przestrzeń" małym dywanikiem, który może w dowolnym momencie rozłożyć na podłodze. Od tej pory miejsce na dywaniku jest tylko do dyspozycji dziecka i nikt nie ma prawa zniszczyć czy zburzyć tego, co na tymże dywaniku się znajduje. Jednocześnie dziecko odpowiada za posprzątanie pomocy, zabawek i dywanika po skończonej pracy.

3. Wykorzystywanie środków dydaktycznych, które umożliwiają dziecku samokontrolę poprawności wykonywanego zadania.

4. Nauczyciel obserwuje dzieci, zachęca dzieci do działania, nie narzuca się ze swoją pomocą. Jeśli dziecko poprosi o pomoc, wtedy serdecznie mu jej udziela.

5. Angażujemy dzieci w prace użyteczne tzn. zachęcamy do pomocy przy nakrywaniu do stołu, sprzątaniu po posiłku, pomoc w hodowli roślin w ogródku i oranżerii.

Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam.
Pozwól mi zrobić, a zrozumiem.
KONFUCJUSZ.

certyfikat

Kontakt

  • ul. Widokowa 8
    71-784 Szczecin
  • 91 880 35 59
  • 605 323 127